Waclaw Berent

Powiesciopisarz, eseista i tlumacz okresu modernizmu.
Z wyksztalcenia przyrodnik (obronil doktorat w zakresie ichtiologii na uniwersytecie w Zurychu). Pierwsze opowiadania publikowal pod pseudonimem Wladyslaw Rawicz, ukazujac zgodnie z duchem czasu pesymistyczna wizje swiata i bohaterów targanych wewnetrznymi sprzecznosciami, sklóconych ze spoleczenstwem. Byl równie zafascynowany, jak krytyczny w stosunku do filozofii Nietzschego, ozywiajacej umysly inteligencji na przelomie wieków; przetlumaczyl Tako rzecze Zaratustra oraz poswiecil niemieckiemu myslicielowi rozprawe Zródla i ujscia nietzscheanizmu. Podobnie ambiwalentne stanowisko zajmowal Berent wobec spuscizny polskiego romantyzmu, którego spoleczne i polityczne zródla, uwarunkowania i konsekwencje (m.in. w postaci powstan narodowych) rozwazal w tzw. "opowiesciach" historycznych: Diogenesie w kontuszu (1937) oraz Zmierzchu wodzów (1939).
Do najistotniejszych zalicza sie realistyczne powiesci Berenta poruszajace tematyke wspólczesna pisarzowi; sa to: Fachowiec (1895), Próchno (1903) i Ozimina (1911). W ostatniej z nich zajal sie problematyka rewolucji (silna inspiracja byly wydarzenia rewolucji 1905 roku) i analiza kondycji duchowej spoleczenstwa polskiego w przededniu nadchodzacych, juz wyczuwalnych wstrzasów dziejowych. Obawiajac sie, ze sama walka rewolucyjna moze unicestwic historyczny dorobek intelektualny oraz kultywujac ideologie moralno-narodowa, Berent uznawal jednak ozywcza sile ruchów lewicowych i postulowal ideowy sojusz z socjalizmem (studium Idea w ruchu rewolucyjnym z 1906 r.).
W dwudziestoleciu miedzywojennym uczestniczyl aktywnie w zyciu literackim, byl wspólredaktorem "Nowego Przegladu Literatury i Sztuki" (1920-1921) oraz redaktorem "Pamietnika Warszawskiego" wraz z Janem Lechoniem (w 1929 r.). Uhonorowany nagrodami literackimi i panstwowymi (nagroda literacka miasta Warszawy 1929, panstwowa nagroda literacka za biograficzne opowiadania z tomu Nurt: Wywlaszczenie Muz, Szabla i Duch oraz Wódz 1933, odznaczenie Krzyzem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski 1933), zostal czlonkiem Polskiej Akademii Literatury (1933) i Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy.
Tlumaczyl gl. z fr. i niem., m.in. proze Friedricha Nietzschego, Knuta Hamsuna, Henrika Ibsena, Guy Maupassanta i Romain Rollanda.

Ur.

28 wrzesnia 1873 w Warszawie

Zm.

miedzy 19 a 22 listopada 1940 w Warszawie

Najwazniejsze dziela:

Próchno, Ozimina, Zywe kamienie, Diogenes w kontuszu, Zmierzch wodzów