Akcja wydanej w 1918 roku powiesci Waclawa Berenta "Zywe kamienie" rozgrywa sie na przelomie XIII i XIV wieku. Opowiada o sredniowiecznych wedrownych artystach, których przybycie zmienilo oblicze miasta calkowicie pograzonego w marazmie. Historia przedstawia zmierzch sredniowiecznej kultury teokracji. Utrzymana w duchu Mlodej Polski rozprawia na temat znaczenia sztuki i artysty oraz ich poslannictwie.